چرا پردازنده‌ ۱۲۸ بیتی وجود ندارد؟ + جزئیات کامل

0 51

چرا پردازنده‌ ۱۲۸ بیتی وجود ندارد؟ + جزئیات کامل

همانطور که می‌بینید، دوبرابر شدن تعداد بیت‌ها منجر به رشد نمایی شدیدی در اعداد قابل محاسبه توسط پردازنده می‌شود که به‌معماری بسیار پیچیده‌تری برای کنترل این حجم از عدد و دستور نیاز است و طراحی و ساخت آن هزینه‌بر خواهد بود. بنابراین، اگرچه دوبرابر شدن تعداد بیت‌ها می‌تواند پرداز‌ش‌های سریع‌تر و سنگین‌تری را قابل اجرا کند، هنوز هیچ اقبالی از سوی سازندگان پردازنده‌ها نسبت به این کار صورت نگرفته است.

تاریخ پردازنده‌ها با اینتل ۴۰۰۴ در سال ۱۹۷۱ شروع شد که یک پردازنده‌ی ۴ بیتی بود و قابلیت آدرس‌دهی ۴ کیلوبایت حافظه را داشت. از آن پس به‌سرعت پردازنده‌های ۸ بیتی وارد بازار شدند که در کامپیوترهای خانگی دهه ۸۰ مانند کومودور ۶۴ و کنسول‌های بازی آتاری ۲۶۰۰ و سگا و همچنین در ساخت ماشین‌حساب‌ها و تجهیزات الکترونیکی دیگر استفاده می‌شدند. با پیشرفته شدن فناوری ساخت تراشه‌ها، قیمت تمام‌شده‌ نیز کاهش پیدا کرد و تولید پردازنده‌های سریع‌تر و قدرتمندتر عملی شد و پردازنده‌ها به‌سرعت جای خود را به نسل بعدی دادند.

حتی وقتی پردازنده‌های ۸ و ۱۶ بیتی را با هم مقایسه می‌کنیم، تأثیر رشد نمایی در قدرت پردازش با افزایش تعداد بیت‌ها را به‌وضوح درک خواهیم کرد. به‌عنوان نمونه کنسول بازی ۱۶ بیتی سگا جنسیس یا سوپر نینتنو (SNES) را با نسل قبل ۸ بیتی آن، NES از لحاظ پردازش گرافیکی مقایسه کنیم. Super Mario Bros 3 پیچیده‌ترین بازی از لحاظ گرافیکی در کنسول بازی NES بود و نسبت به بازی Super Mario World که دو سال بعد از آن در کنسول ۱۶ بیتی SNES اجرا می‌شد بسیار ابتدایی به نظر می‌رسید.

علاوه‌بر صنعت بازی، همه‌چیز تحت تأثیر افزایش تعداد بیت‌ها قرار گرفت. پردازنده‌های قدرتمندتر توانستند محاسبات دقیق‌تر و سنگین‌تری انجام دهند، وضوح و تعداد رنگ بیشتری برای نمایشگرها ایجاد کنند و امکان آدرس‌دهی حافظه‌های بیشتری (اعم از هارد دیسک، رم یا کارت حافظه) را فراهم کنند.

صنعت تولید پردازنده به‌سرعت از ۱۶ بیت به ۳۲ بیت و در نهایت به ۶۴ بیت در اوایل دهه ۲۰۰۰ حرکت کرد. برخی پردازنده‌های ۶۴ بیتی اولیه عبارت بودند از Nintendo 64 و Athlon 64 و Opteron (ساخت شرکت AMD). از سوی دیگر نرم‌افزارها نیز خود را با معماری جدید تطبیق دادند و سیستم‌های عامل لینوکس و ویندوز نسخه‌های ۶۴ بیتی خود را ایجاد کردند. در این بین تولیدات ناموفقی هم وجود داشت؛ مثلاً پردازنده‌‌ی سرور ایتانیوم اینتل جزو بدترین پردازنده‌های تولیدشده توسط این شرکت محسوب می‌شود.

امروزه پردازنده‌های ۶۴ بیتی در همه‌ی تجهیزات الکترونیکی، از گوشی هوشمند تا رایانه‌ها و سرورها به کار می‌روند. البته هنوز پردازنده‌های ۳۲ بیت و کمتر نیز برای کاربردهای خاصی که نیاز به‌ قدرت پردازش بیشتری ندارند، تولید و استفاده می‌شوند. هنوز بعد از گذشت نزدیک به‌ سه دهه از تجاری‌شدن اولین تراشه‌ی ۶۴ بیتی، اثری از ساخت پردازنده‌ ۱۲۸ بیتی دیده نمی‌شود.

پردازنده‌ ۱۲۸ بیتی چه مشکلی را حل می‌کند؟

ممکن است فکر کنید علت اصلی ساخته نشدن پردازنده‌های ۱۲۸ بیتی، پیچیدگی یا عدم امکان تولید آن‌ها باشد؛ اما این تصور درستی نیست. در همین پردازنده‌های ۶۴ بیتی، قسمت‌ها و دستوراتی وجود دارند که با ۱۲۸ بیت یا حتی بیشتر عمل می‌کنند. مثلا واحد SIMD که به پردازش موازی در CPU مربوط می‌شود؛ با رجیسترهایی به طول ۱۲۸ و ۲۵۶ بیت کار می‌کند. همچنین دستور AVX از رجیسترهای ۲۵۶ بیتی به اسم YMM استفاده می‌کند. AVX-512 نیز رجیستر ۵۱۲ بیتی به‌ اسم ZMM را به‌ کار می‌برد؛ یعنی در هر کلاک پردازنده، ۵۱۲ بیت داده را پردازش می‌کند. چالش اصلی در خواندن و کنترل کردن یک عدد صحیح به‌بزرگی ۱۲۸ بیت است. اگرچه CPUهای ۱۲۸ بیتی در مقیاس آزمایشگاهی و برای کاربردهای خاصی مثل سوپرکامپیوترها ساخته شده‌اند؛ هیچ شرکتی به سمت تولید تجاری آن‌ها نرفته است. علت آن ممکن است ناامید‌کننده باشد؛ زیرا کاربردی نیستند.

یک پردازنده‌ی ۶۴ بیتی می‌تواند از ۰ تا عددی به بزرگی ۱۸٬۴۴۶٬۷۴۴٬۰۷۳٬۷۰۹٬۵۵۱٬۶۱۵ را محاسبه کند. از طرفی برای پردازنده‌ی ۱۲۸ بیتی، این بازه به‌ بیشتر از ۳۴۰ آندسیلیون (۱۰ بتوان ۳۶) می‌رسد. اغلب محاسبه‌ی اعدادی در این مقیاس عملا کاربردی نخواهد بود.

آدرس‌های IPv6 (در ارتباطات شبکه)، سرویس UUID که برای کاربرها آی‌دی یکتای جهانی تولید می‌کند (بازی ماینکرفت استفاده‌ی زیادی از آن دارد) و فایل‌های سیستمی مانند ZFS، ازجمله معدود استفاده‌های شاخص اعداد ۱۲۸ بیتی هستند. اما نکته این است که تا الان هم این موارد بدون نیاز به پردازنده‌ی ۱۲۸ بیتی انجام شده‌اند؛ بنابراین علت اصلی اینکه وارد فضای سخت‌افزاری و نرم‌افزاری ۱۲۸ بیتی نشده‌ایم این است که تقاضای جدی برای آن وجود نداشته‌ است.

راه برای ۱۲۸ بیت باز است

اگرچه هم‌اکنون هیچ پردازنده‌ی ۱۲۸ بیتی در مقیاس تجاری وجود ندارد و از قرار معلوم به‌ این زودی هم ساخته نخواهد شد؛ نمی‌توان پیش‌بینی کرد که هیچ‌گاه اتفاق نمی‌افتد. مشخصات RISC-V راهی به‌ آینده‌ی معماری ۱۲۸ بیتی باز کرده، اما جزئیات آن مشخص نیست؛ احتمالاً به‌خاطر اینکه نیاز قطعی برای طراحی آن وجود نداشته‌ است.

همانطور که امروزه داشتن یک گوشی‌ هوشمند، لپتاپ یا کامپیوتر با پردازنده‌ و سیستم‌عامل ۱۲۸ بیتی کاربردی برای افراد ندارد؛ سال‌ها پیش هم صحبت از رم یک ترابایتی همین حس را در کاربران ایجاد می‌کرد. بنابراین ممکن است در آینده، تحقق معماری ۱۲۸ بیتی به یک نیاز ضروری تبدیل شود. لطفاً نظر خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما به اشتراک بگذارید.



Source link

Leave A Reply

Your email address will not be published.